13 okt 2021

Voeding en gemoedstoestand

Hoewel er nog geen exacte onderzoeksresultaten zijn, lijkt voeding een invloed te hebben op de psychische gezondheid. Vandaar de uitdrukking “eetplezier”.

Gewoon door te eten kan ons humeur veranderen en gaan we ons anders voelen. En omgekeerd zal een bepaalde gemoedstoestand onze keuze van voeding beïnvloeden. Inderdaad, wanneer we ons een beetje down voelen, grijpen we sneller naar zoetigheden, die een onmiddellijk genot geven, ook al weten we dat suiker ongezond is. Wat is de link tussen voeding en gemoedstoestand?

De impact van voeding op de gemoedstoestand 

De kwaliteit van onze voeding en de aanwezigheid van bepaalde voedingsstoffen hebben een positieve invloed op ons welbevinden, zodat we ons door gezond en evenwichtig te eten beter gaan voelen. Sommige voedingsstoffen worden in verband gebracht met de gemoedstoestand en geestelijke gezondheid. Dat betekent niet dat we alles moeten inzetten op die voedingsstoffen alleen. Want naast voeding spelen ook nog tal van andere factoren een rol. Toch loont het de moeite om rekening te houden met de eigenschappen van die nutriënten voor een goede verhouding tussen voeding en gemoedstoestand.

Voedingsstoffen met positieve invloed op ons humeur

  • Het effect van enkelvoudige suikers Het eten van zoete voedingsmiddelen geeft een aangenaam gevoel en energie, maar daarop volgt al snel een terugval. Dat komt doordat enkelvoudige suikers een snelle stijging van het glucosepeil in het bloed veroorzaken, terwijl ze ook het vrijgeven stimuleren van insuline dat ze moet afbreken om de situatie zo snel mogelijk te normaliseren. Het probleem is dat die reactie leidt tot een soort gevoel van vermoeidheid, dat ook een weerslag kan hebben op de gemoedstoestand. Voedingsmiddelen met meervoudige koolhydraten daarentegen, zoals volkorengranen of groenten, spelen een gunstige rol bij het metabolisme, ze worden trager opgenomen en lokken geen “achtbaan”-effect” uit (=een plotse stijging en daling van de bloedsuikerspiegel). Dus verdienen meervoudige koolhydraten altijd de voorkeur boven enkelvoudige, omdat ze de glucosespiegel stabieler houden.
  • Omega 3-vetzuren. Hoewel nog verder onderzoek nodig is, lijkt er een verband te bestaan tussen depressieve stoornissen en ontsteking, want personen die aan een depressie lijden, vertonen vaak meer infectieparameters. Daarom kan een dieet met een regelmatige aanvoer van omega-3-vetzuren en met weinig suiker en verzadigde vetten een positieve bijdrage leveren voor de moraal. Omega-3, vooral terug te vinden in vette vissoorten, bezit ontstekingswerende eigenschappen.
  • Tryptofaan. Dit aminozuur is een precursor van de neurotransmitter serotonine die als neuromodulator betrokken is bij gemoedstoestanden, en houdt zo verband met het gevoel van welbevindenWe hebben tryptofaan nodig voor de aanmaak van serotonine, dat een sleutelrol speelt in het centraal zenuwstelsel en essentieel is voor de regeling van emoties en tal van andere fysiologische functies. Zo wordt een laag serotoninepeil geassocieerd met depressieve en angstgevoelens. Tryptofaan is terug te vinden in ons gebruikelijke voedingspatroon: onder meer in eieren, vis, zuivel, groenten en mager vlees. En hoewel de aanmaak van serotonine niet alleen van afhangt van wat we eten, blijft een volledige en evenwichtige voeding, waarin de verschillende voedingsgroepen vertegenwoordigd zijn, toch belangrijk.
  • De jongste tien jaar is onderzoek verricht naar het verband tussen zink in voeding en de gemoedstoestand. Men had bij personen met depressie immers een verlaagde serumconcentratie van zink vastgesteld. Nu speelt dat element een rol in tal van cellulaire processen, onder meer in die van de neurotransmissie in het centraal zenuwstelsel. Zink nemen we gemakkelijk op via de voeding en is - in uiteenlopende hoeveelheden - vooral terug te vinden in voedingsmiddelen zoals zeevruchten, rood vlees, eieren en melkproducten. Tekorten aan dat element kunnen het gevolg zijn van een lage inname, problemen van intestinale absorptie of overmatige verliezen.
  • Vitamine B-complex. De vitamines van die groep zijn over het algemeen noodzakelijk voor het energiemetabolisme en het zenuwstelsel. Daarnaast speelt vitamine B6 een bijzondere rol bij de omzetting van tryptofaan in serotonine. Ze is terug te vinden in tal van voedingsmiddelen zoals volkorengraanproducten, groenten, vis, bladgewassen, gedroogde vruchten, biergist.

Conclusie? Hét perfecte eetpatroon dat onze gemoedstoestand direct beïnvloedt, bestaat niet. Maar gezond eten, en daarbij rekening houden met de hoeveelheden die we dagelijks nodig hebben, kan je mentaal welzijn positief beïnvloeden.