19 okt 2021

Vermijd spanning en angst, denk positief

Als je op een bepaald moment kampt met angstgevoelens, is het alsof je geest wordt gebombardeerd met angstige gedachten die je net als negatieve gedachten niet kunt controleren.

Iemand die angst voelt, ziet de realiteit rond zich als gevaarlijk, en bij een poging om eraan te ontsnappen of de angst onder controle te krijgen, komt hij met fantasieën en gedachten in een denkbeeldige wereld terecht die hem op gevaarlijke wijze loskoppelt van de realiteit.

Weet jij welke angstgevoelens het vaakst voorkomen?

Negatieve gedachten, aangestuurd door emoties zoals angst, schuldgevoelens, schaamte e.d., leiden tot een vicieuze cirkel en hoe vaker ze zich herhalen, hoe sterker de angst. Als we erin slagen dat soort negatieve gedachten te identificeren, zal het ons helpen inzien dat we het probleem overschatten en wordt de angst minder intens.

Angst voor de toekomst

Angst is een mentale toestand die onlosmakelijk verbonden is met onzekerheid, met niet weten wat er gaat gebeuren. Nadenken over de toekomst, controle proberen te hebben over wat er volgende week, de volgende maanden of zelfs jaren gaat gebeuren, wekt angstgevoelens op.  Maar vanuit het heden, op basis van de huidige omstandigheden, proberen controle te krijgen over de toekomst, waarin die omstandigheden kunnen veranderen, is tegelijk nutteloos en mentaal uitputtend en stresserend. “Waarom zich afvragen hoe we gaan omgaan met onze ouders op latere leeftijd, als we niet weten wat er gaat gebeuren? Waarom een actieplan uitwerken op basis van de huidige gegevens betreffende werk, tijd, verantwoordelijkheden, gezondheid enz. als die in een paar jaar kunnen veranderen en dus een andere aanpak vereisen?” Angst voor de toekomst is een van de meest voorkomende en nefaste vormen van angst, omdat je er niets kunt aan doen, tenzij leren je laten meevoeren met het leven.

Angst dat de anderen boos zijn op ons

Waarom duurt het zo lang voor hij antwoordt op mijn bericht? Zou hij boos zijn op mij? Ik heb vast iets verkeerds gezegd.” Schuldgevoelens zijn uiterst kwalijk en zorgen er bovendien voor dat we in het verleden blijven hangen. Aan het verleden valt toch niets te veranderen. Maar de angstige persoon lijkt te denken van wel, wat gedachten oproept zoals: “had ik maar, of was het maar ...” Een reactie die nog meer angstgevoelens uitlokt. Angstige personen maken zich te veel zorgen over de gevolgen van hun acties en verzeilen al snel van de werkelijkheid in een fantasiewereld vol denkbeeldige dramatische gevolgen.

Negatieve gedachten rond ziekte

Iedereen is bang om ziek te worden, maar angstige personen denken bij emotionele hoofdpijn meteen aan een hersentumor. Angst voor ziekte of hypochondrie zorgt ervoor dat die personen zich overmatig zorgen maken en altijd de ergste scenario’s verwachten.

Angst om fouten te maken

De beruchte wet van Murphy zegt: “alles wat kan fout gaan, zal ook fout gaan.” Maar wie elke minuut van de dag denkt dat het bij elke stap die we zetten fout gaat lopen, doet aan selffulfilling prophecy, want de angst die dergelijke denkwijze oproept zal de prestaties effectief beïnvloeden.

Overbescherming

We hebben allemaal wel schrik dat onze geliefden iets kan overkomen, maar als die negatieve gedachte constant overheerst, gaan we denken aan alle mogelijke gevaren die kunnen opduiken en leven we in een constante staat van ongerustheid en verwachting, alsof we voortdurend slecht nieuws verwachten.

Angst om te vergeten

Een van de vaakst voorkomende angsten is de gedachte dat we iets belangrijks vergeten zijn: “Heb ik de koelkast dichtgedaan?, heb ik het licht uitgedaan?, heb ik de sleutel niet op de deur laten zitten?, en de gevolgen van die vergetelheid, waarbij we rampscenario’s gaan bedenken: “Als ik het licht niet heb uitgedaan, dan zal er vast...” Soms loopt de spanning die dergelijke angstgevoelens uitlokken zo hoog op, dat het onmogelijk wordt de impuls te onderdrukken om verschillende keren te controleren, om zeker te zijn dat we iets belangrijks niet vergeten zijn. En dat kan uitgroeien tot een obsessief-compulsieve stoornis (OCD) of dwangstoornis.

Angst over hoe anderen over ons denken

“Zijn ze met mij aan het lachen? Ze vinden me vast dwaas.” Angst in sociale situaties kan ons aanzetten tot een overdreven waakzame en enigszins egocentrische houding, waarbij we alles wat de anderen doen gaan zien vanuit een egocentrisch perspectief en ons daardoor angstig gaan voelen.

De angst om opgesloten te raken

“Mijn vader ligt in het ziekenhuis op de achtste verdieping, ik kom zeker vast te zitten in de lift”. Al op voorhand of nog voor hij een voet in de lift zet, beeldt de angstige persoon zich in dat hij erin opgesloten raakt. Die angst ontstaat uit de vrees dat iets hem zal vasthouden en hem de controle over de omgeving zal ontnemen.

Controle over de tijd

De tijd gaat sneller wanneer we angst voelen. Daarom is het normaal dat die angst ons doet vrezen dat we niet genoeg tijd zullen hebben om alle taken aan te pakken die op ons wachten, of dat we te laat gaan komen op een belangrijk afspraak.  Dat gevoel van een gevecht tegen de tijd die ons onvermijdelijk ontglipt, lokt nog meer angst uit en doet ons fouten maken waardoor we nog meer vertraging oplopen.

Angst voor angst

Veel mensen vragen zich af waarom ze angst voelen als daar niet meteen duidelijke redenen voor zijn. Met angst op die vraag reageren, of denken dat die angst op elk moment kan opduiken, lokt nog meer angstgevoelens uit, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat.